مسئله استمرار پدیده توسعه نیافتگی در ایران از جهات گوناگونی مورد توجه صاحبان اندیشه بوده، به ویژه بدلیل برخورداری از یك موقعیت استراتژیک همچنان در مقیاس ایران و جهان موضوع مناقشه ها و گفت وگوهای زیادی بوده است.

با رونق گرفتن اندیشه نهاد گرایی از آنجا كه در چارچوب این رویكرد تركیبی متین از دلایل و علل توسعه نیافتگی ارائه میشود تلاش هایی برای جستجوی ریشه های اصلی این مسئله آغاز شده و پیشتر صاحب این قلم نیز به سهم خود مطلبی ارائه نمود كه در فصلنامه شماره 7 اقتصاد و جامعه با عنوان «اگر نورث ایرانی بود» انتشار یافت. از آنجا كه در چارچوب اندیشه نهادگرایی جدید تعامل میان «فرد» و «ساختار نهادی» نیز به مثابه عوامل مهم ثبات و تغییر مورد بحث قرار دارد و نهادگرایان قدیم نیز همین مسئله را با تكیه بر معرفت تاریخی و تحت تأثیر آراء مكتب تاریخی و به ویژه فردریكلیست و در چارچوب مفهوم «بنیه تولیدی» و وضعیت آن مورد واكاوی قرار داده اند.

در این مقاله تلاش شده است با مراجعه به جامعه شناسی تاریخی اقتصاد ایران تبیینی نهادگرا از مسئله توسعه نیافتگی ایران و برخی شاخ و برگ های مهم آن ارائه شود و سپس از دریچه زندگی پربار استاد فقید زنده یاد میرمصطفی عالی نسب الگوی تعامل میان تولیدكنندگان توسعه گرا با ساختار نهادی ایران مورد توجه قرار گیرد.

مقاله با بزرگداشت كوشش های ممتاز و چند بعدی این رادمرد صحنه اقتصاد و اجتماع ایرانی به پایان می رسد.

دانلود مقاله