* مرور تاریخ معاصر از نگاه شما، همراه با نکات جدید، و اما کمی ناامیدی است، شاید از آن حیث که برداشت می شود اصلاحات در ایران ناکام بوده و هست. قبول که برخی ایران را مهد تمدن و ایرانیان را باهوش ترین و هنرمندترین مردم می دانند، اما در مقابل تاکید شما بر نقاط ضعف تاریخی ما چه تاثیری دارد و به چه منظوری صورت گرفته است؟

من قبول میکنم که نوشته های من در جبین این کشتی، نور هدایت نمی بیند. ولی این مطالب برای ناامید کردن نوشته نشد، برای شناخت بیشتر نوشته شد. خاطرم هست که قبل از انقلاب، در دوران دانشجویی و پس از آن که همه نشانه ها به سمت شاه و دربار نشانه می رفت و عنوان می شد که اگر این ها بروند همه مشکلات حل می شود، یعنی همه مشکلات خلاصه در استبداد می شود و استبداد هم خلاصه در این چند نفر. می خواستم بگویم نظام سیاسی استبدادی که کم مصیبتی هم نیست برآمده از جامعه است با همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن. موجودی منفک و مستقل از جامعه نیست و برای اثبات این حرف، تاریخ را با همه زوایای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن و البته همراه با شواهد و قرائن تاریخی نگاه کردم و سعی من بر آن بود تا استبداد را به صورت یک مجموعه نظام دارای اجزا نشان بدهم که این اجزا به یکدیگر پیوسته هستند و در یکدیگر موثر و متاثر. یعنی در زندگی نوع ایلی، روستاهای کوچک، اقتصاد معیشتی، با ناامنی طبیعی و جغرافیایی، اجتماعی، فلات خشک، همسایه های غارتی و بی تمدن تر از ما، نوعی زندگی خاص شکل می گیرد و تمدن سازی به معنایی که در غرب شکل گرفته نمی توانسته در ایران پدید آید که نیامد. تا اینکه سر و کله پول نفت در ایران پیدا شد، این سازندگی های ظاهری همه محصول پول نفت است و آن نهادهای تاریخی در زیر این ظاهر همچنان به قوت و قدرت وجود دارد.

دانلود مصاحبه